Nic tak nie zachęca klientów do zakupów, jak przeceny. Kody rabatowe i promocje są jednym z najpopularniejszych – i najskuteczniejszych – zabiegów marketingowych. Dowodem na to jest chociażby Black Friday, czyli dzień największych przecen w roku, obchodzony obecnie niczym święto narodowe.
Jednakże samo wprowadzenie przeceny w swoim sklepie nie jest łatwym procesem, przynajmniej z prawnego punktu widzenia. Trzeba przede wszystkim wiedzieć, jak prawidłowo informować o obniżce ceny w sklepie internetowym, żeby nie narazić się na kary finansowe i utratę zaufania klientów. I dokładnie o tym dzisiaj porozmawiamy.
Podstawy prawne przecen
Najwięcej informacji o tym, jak przeceniać swoje usługi znajduje się w Dyrektywie Omnibus. To ten sam akt prawny, który w 2023 r. wywołał poruszenie na rynku, bo wprowadził tzw. zasadę 30 dni. Dyrektywa ta wpłynęła na nowelizację ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług. Jej podstawowym zadaniem była walka z pseudo-obniżkami.
Zasada 30 dni
Jak już wspomniałam, to właśnie dyrektywa Omnibus wprowadziła zasadę „najniższa cena z 30 dni”. Polega ona na tym, że sprzedający musi podawać przy swoich produktach ile wynosiła najniższa cena w ciągu ostatnich 30 dni. Dzięki temu eliminuje się zjawisko sztucznego zawyżania cen tuż przed akcją promocyjną.
Czego dotyczy zasada 30 dni?
Zasada ta obejmuje nie tylko przeceny towarów, ale również usług.
Kogo dotyczy zasada 30 dni?
Dotyczy ona:
- Każdego przedsiębiorcy oferującego towary lub usługi konsumentom (B2C).
- Przedsiębiorców prowadzących równolegle sprzedaż B2B i B2C.
- Przedsiębiorców zagranicznych kierujących sprzedaż do polskich konsumentów.
Dyrektywa nałożyła również obowiązek na platformy handlowe (np. Allegro, OLX) i porównywarki cenowe, jeśli udostępniają sprzedawcom narzędzia do prezentowania obniżek. Zasada ta objęła także sieci franczyzowe, partnerskie i spółdzielnie.
Jak obliczyć najniższą cenę z 30 dni?
Okres 30 dni oznacza 30 dni kalendarzowych poprzedzających dzień wprowadzenia obniżki. Okres nie może zmienić się w trakcie trwania przeceny, a ostatni dzień, który należy uwzględnić to dzień przed startem promocji. Zgodnie z zaleceniami UOKIK „należy go ustalić w taki sposób, aby ostatnim jego dniem był dzień poprzedzający dzień, w którym po raz pierwszy można było kupić towar lub usługę w cenie obniżonej.”
Najniższa cena musi uwzględniać wszystkie poprzednie promocje z ostatnich 30 dni.
Jak prawidłowo informować o obniżce ceny w sklepie internetowym?
Nie wystarczy jedynie podawać najniższej ceny z 30 dni, żeby legalnie przeceniać swoje produkty czy usługi. Legalna promocja to taka, która nie wprowadza klienta w błąd i pozwala mu na przemyślane zakupy.
1. Jednoznacznie określone warunki promocji.
Każda promocja, kod rabatowy czy zniżka wynikająca z programu lojalnościowego powinna zostać zrozumiale opisana. Najlepszym rozwiązaniem jest wprowadzenie osobnego regulaminu dla każdej promocji, w którym określi się:
- Czy rabat przeznaczony jest dla nowych czy stałych klientów?
- Czy klient musi założyć konto w sklepie internetowym, aby skorzystać ze zniżki?
- Jakie produkty podlegają promocji?
- Czy rabat łączy się z innymi promocjami.
- Jaka jest minimalna wartość zamówienia?
- Czy istnieją inne ograniczenia promocji?
- Do kiedy promocja trwa?
W regulaminie promocji nie pomijaj informacji o zwrotach czy reklamacjach przecenionych produktów. Dodatkowo miej na uwadze termin zakończenia promocji – powinien on być wyraźnie wskazany i zachowany. Przedłużenie promocji może być uznane za technikę manipulacyjną.
2. Zakaz stosowania technik manipulacyjnych.
Nielegalną praktyką są komunikaty w stylu „tylko dziś”, podczas gdy rzeczywistość jest inna i promocja będzie trwała dłużej. Takie działanie może zostać uznane za manipulowanie emocjami odbiorców.
Za przykład niech posłuży tutaj postępowanie wszczęte przez UOKiK przeciwko Azagroup w 2023 r. Na stronach Born2Be i Renee były prezentowane promocje i kody rabatowe, a z komunikacji wynikało, że przecena jest ograniczona czasowo i nigdy więcej się nie powtórzy. Na stronie znajdował się również zegar odliczający czas do końca promocji. Rzeczywistość okazała się jednak inna: po zakończeniu promocji, czasomierz resetował się i na nowo odmierzał czas. Ostatecznie na spółkę nałożono karę w wysokości aż 15 milionów złotych.
Czasowe promocje, które w rzeczywistości nigdy się nie kończą wywierają na klientach sztuczną presję i przymuszają do zakupów w określonym terminie. Są to tzw. dark patterns. Dlatego jeśli planujesz wprowadzenie stałego rabatu na dany asortyment, określ to w jednoznaczny sposób nie używając zwrotów „tylko dziś”, „czasowa promocja” albo „tylko do końca weekendu”.
3. Spełnienie prawnych wymogów.
Chodzi tutaj o:
- Podanie najniższej ceny z ostatnich 30 dni.
- Zgodność z przepisami RODO.
- Zgodność z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
- Zgodność z przepisami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
4. Jednoznacznie określona cena.
Wprowadzając przeceny produktów, musisz określić wysokość rabatu. Rabat może być procentowy lub kwotowy.
Rodzaje przecen
a) Promocje czasowe
Promocja czasowa, jak sama nazwa wskazuje, jest krótkoterminową akcją promocyjną. Oferując ją, trzeba przede wszystkim wskazać jak długo będzie trwać promocja: przykładowo „-50% do 31 stycznia 2026.” Należy również dokładnie określić produkty lub usługi podlegające promocji, np. -50% na obuwie sportowe.
b) Wyprzedaże sezonowe
Wyprzedaże sezonowe od promocji różnią się przede wszystkim celem. Wprowadza się je w celu zbycia nadmiaru towarów czy sprzedaży końcówek serii. Wyprzedaży sezonowych również nie można przedłużać w nieskończoność. Aby regularnie pozbywać się końcówek serii, można wprowadzić stałą sekcję outletu.
c) Kody rabatowe i kupony
Kody rabatowe to najczęściej krótkie frazy lub zbitki znaków, które należy wpisać w koszyku/podsumowaniu zamówienia, aby uzyskać określony regulaminem rabat. Co ciekawe, jeśli kody rabatowe nie odnoszą się do konkretnego towaru, usługi lub grup to nie ma konieczności informowania o najniższej cenie z 30 dni.
Podobnie jak w przypadku innych promocji, informacje o stosowaniu kodów rabatowych również muszą być przejrzyste i zrozumiałe dla klienta. I również jak w przypadku przecen, kody rabatowe muszą mieć charakter wyjątkowy – im częściej je publikujesz, tym większe istnieje ryzyko, że twoje działanie zostanie potraktowane jako nieuczciwa praktyka rynkowa.
d) Programy lojalnościowe
Programy lojalnościowe to nic innego jak zorganizowany przez sklep system nagradzania stałych klientów. Po dołączeniu do programu klienci mogą zyskać zniżki na kolejne zamówienia, czy kody rabatowe z okazji urodzin. Tak jak w przypadku kodów, gdy rabaty w ramach programu nie odnoszą się do konkretnych towarów lub usług, nie ma konieczności podawania najniższej ceny z 30 dni.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
1. Czy muszę podawać najniższą cenę z 30 dni?
Tak. Zasada 30 dni ma jednak parę wyjątków – towary szybko psujące się lub z krótkim terminem przydatności, towary nowe lub niepełnowartościowe. Wtedy również musisz poinformować o najniższej cenie, ale przedział czasowy kształtuje się inaczej.
2. Jak oznaczać promocje w sklepie?
Najbardziej optymalne oznaczenie zawiera: informację o produkcie, aktualnej cenie, cenie najniższej z 30 dni, a także o wysokości rabatu. Należy pamiętać również o spójnej kolorystyce.
3. Oferuję program lojalnościowy. Kiedy nie muszę podawać informacji o najniższej cenie z 30 dni?
Obowiązek nie aktualizuje się w przypadku rabatu na następne zamówienie lub dowolnie wybrany produkt, a także w przypadku cashbacku. Jeśli klienci w ramach programu zbierają punkty, które później mogą wymienić na produkt, również nie ma obowiązku podania najniższej ceny.
4. Czy rabat progresywny jest dozwolony?
Tak, jednak przy obliczaniu go musisz kierować się najniższą ceną z 30 dni (zobacz przykład).